Çocuk ve Cinsellik

Hepimiz çocuklarımızın hep öyle kaldığını düşünürüz.Fakat bir gerçek vardır.Yaşayan her canlı yaşlanır.Tabiatın kanunu gereği güçsüz doğar gücümüzü toplar,ve yeniden gücümüzü kaybeder ölürüz.Bu yazımızda da YAŞAM YANARDAĞ ÇELİK  hocamızın büyüyen çocuklarımız ve öğrenmeye başladıkları cinsellik konusunu ele alacağız.

 

 

İnsan bütünsel bir varlıktır.Cinsellik onun çok önemli ve ayrılamaz parçasıdır. Sanıldığı gibi cinsel farkındalık ergenlik çağında değil,aslında çok erken çocukluk dönemlerinden itibaren gelişmeye başlar. Sağlıklı bir gelişimin sağlanabilmesi için cinsellikle ilgili merakın bastırılması, yok sayılması değil bilinçli bir biçimde yanıtlanması,  yönlendirilmesi ve eğitilmesi gerekmektedir.

Çocukluk ve ergenlik dönemindeki pek çok yaşantı,yetişkinlik dönemindeki cinsel yaşamı önemli ölçüde etkilemekte, hatta bireyin yaşamına damgasını vurmaktadır.

 

0–3  yaş dönemi

bebek cinsellikCinsel gelişim doğumla birlikte başlar, çocuk öncelikle kendi bedenini tanır ve keşfeder. İlk cinsel içerikli duyguların 18–25 aylar civarında ‘tuvalet eğitimi’ ile başladığı söylenebilir. Tuvalet eğitimi ile birlikte çocuk cinsel organını tanır ve ‘haz’ duygusu ile tanışır. 3 yaşına kadar çocuğun merakı daha çok kendi bedeni üzerindedir. Henüz karşı cins ayrımını edinmemiştir.

Tamamen anneye bağımlı yaşar ve sağlıklı olanda budur, bu dönemde anne veya sürekli bakımını üstlenen kişi kimse, çocuğun ona sağlıklı bir şekilde bağlanması gerekir, o yüzden eğer anne çalışmak durumundaysa çocuğa bakacak kişinin çok fazla değişmemesi gerekmektedir…

 

3–6 yaş dönemi

çocuk ve cinsellik

Sözel olarak kendini ifade edebilen çocuk, cinsel gelişimle ilgili sorular sorar. İki farklı cinsiyetin farkına varır. Bu dönem çocuğun sosyalleştiği ve karşı cinsin  farkına vardığı dönemdir. Oyun dönemidir. Oyunlarının bir kısmı cinsel merakını gidermeye yöneliktir.

 

DOKTORCULUK Oyunu: Çocuklar yaşları gereği çok hassatır ve çok hastalanırlar dolayısıyla da daha fazla doktora giderler. Bu durumun yaşanması sonucunda çocuklar arasında “doktorculuk´´ oyunu yaygınlaşmaya başlar. Doktorun muayene edebilmesi için vücudunu açması gerektiğini öğrenmiştir ve bu oyunla çocuk karşı cinsi muayene ederek, onun bedenini tanımaya çalışır.

 

EVCİLİK Oyunu: Çocuğun kısaca hayatı oynadığı, tanıdığı, yetişkin rollerini taklit ettiği, günlük hayat içinde yer alan rolleri üstlenip öğrenmeye çalıştığı bir oyundur. Diğer tüm çocuk oyunları gibi bu oyunda çocukla ilgili bize pek çok bilgi verir. Çocuğun sağlıklı bir model oluşturup oluşturamadığını, ebeynlerinden beklentilerini ve sıkıntılarını farkına varmadan aktardığı çok önemli bir oyundur. Bazı anne ve babalar erkek çocuklarının bu tür oyunlar oynamalarından rahatsızlık duyarlar ancak bu tür oyunlar çocukla ilgili en sağlıklı bilgi edinme kaynağıdır iyi gözlemleyip doğru modeller edindiğini fark ettiğiniz sürece hiçbir sorun yoktur.

Yani evcilik oyunu size bir ayna tutmaktadır…

 

SAKİN YERLERDE BİRBİRİNİ İNCELEME: Çocuklar bir dolabın arkasında, kapı arkasında ya da boş mekânlarda birbirlerinin vücutlarını inceleyebilir. Tamamen çocukça bir meraktan kaynaklanan bu masum oyun bazı ebeynler tarafından fark edildiğinde müthiş bir endişe başlar, bu durum çocukların merakını daha da fazla uyandırmaktan başka hiçbir işe yaramaz…

Böyle bir durumla karşılaştığınızda gayet rahat ve sakin karşılayarak “Sanırım birbirinizin vücudunu merak ettiniz. Hemen üzerinizi giyinin, ben size resimlerle anlatayım.´´ demeniz en uygun yoldur…

 

ARGO VE UYGUN OLMAYAN SÖZ SÖYLEME: Çocukların, günlük konuşma dilinden farklı olan bu sözcüklerin başkalarınca onaylanmadığı bilincine ulaşmaları uzun sürmez, ancak yine de söyleme eğilimi gösterir, çocuğu tenkit etmek yerine uygun model olmak gerekmektedir, hiçbir şekilde gülmez ve onaylamazsanız çocuk kendiliğinden unutacaktır…

 

KARŞI CİNSE ÖZGÜ TAVIR VE DAVRANIŞ SERGİLEME: Bu tür davranışlar kısa süreli olduğunda kaygı duyulmasına gerek yoktur. Sadece merak unsuru olarak algılanmalıdır. Fakat bu davranışlar uzun süre devam ederse ve kendi cinsine özgü davranışlar sönmeye başlarsa, çocuk dikkatle incelenmeli, gereken önlemler alınmalıdır.

 

MASTÜRBASYON: El ile ya da başka bir nesne ile cinsel organlara dokunmak ve bundan zevk almaktır. Bazen bu durum küçük çocuklarda da görülebilmektedir, bacakları yanda oturur vaziyette yere sürtünerek, bir oyuncağına sürtünerek veya başka sert bir zemine sürtünmek suretiyle cinsel organlarını uyarabilmektedirler. Aile bu durum karşısında anormal tepkiler vermemelidir. Mastürbasyon doğal bir durumdur ancak çocuklar için mastürbasyon yolunda gitmeyen bazı şeylerinde habercisi olabilir. Örneğin anne- baba geçimsizliği veya çocuğa yeteri kadar ilgi ve sevgi gösterilmemesi gibi durumlarda çocuk bu davranışta bulunarak hem kendi içinde haz duygusunu yaşar hem de yalnızlığa tepkisini gösterir. Kendi içinde yaşayarak keşfettiği haz duygusu kesinlikle bir erişkin cinselliğiyle kıyaslanmamalıdır, bir süre görmezden gelip sıkıntısını keşfetmeye çalışın eğer sürekli hale gelirse bir uzmandan yardım almak gerekebilir…

 

Özetini yaptığımız 0–6 yaşa arası dönem insan hayatının temel taşlarının oluştuğu bir dönemdir, bu dönemdeki olumsuz ebeyn tutumları bir insanın yetişkinlikte çok farklı psikolojik sorunlar ve hatta cinsel işlev bozukluğu yaşamasına neden olabilmektedir. Oysa çok basit 4 temel kuralı anne babalar uyguladığı sürece çocuk bu dönemini mutlu ve sorunsuz atlata bilir.

Sevgili hocam Cem Keçe bu dört temel kuralı şu şekilde sıralamıştır;

 

DÖRT TEMEL KURAL

 

·                    Kız çocuk ise anneyle, erkek çocuk ise babayla kaliteli zaman geçirmesi,

·                    Anne ve babanın birbirine olan sevgisini ve saygısını çocuğun gerçek anlamda hissetmesi ve görmesi,

·                    Annenin çocuğu bağımsız bırakabilmesi,

·                    Çocuğun karşı cins akranlarıyla aynı sosyal ortamda paylaşımda bulunması…

 

 

6–12 yaş dönemi

 

cinsellik ve çocukÇocuk cinsel kimliğine özgü toplumsal rol ve davranışları geliştirmektedir. Cinsel enerji vücutta bir bölgede yoğunlaşmamaktadır. Cinsel dürtüler nispeten gizil durumdadır, yani yok olmamıştır.

Çocuk cinsel konulara ilgisini belli etmez, akılca biraz daha geliştikleri ve olgunlaştıkları için cinsellikle ilgili davranışlarında daha dikkatli ve kontrollüdürler.

İlgisi genellikle arkadaş çevresi ve oyuna yönelmektedir. Oyun grupları ise hemcinslerinden oluşmaktadır. Kızlar kızlarla, erkekler de erkeklerle oynama eğilimine sahiptir.

Bu dönemlerde, özellikle erkek çocuklarda küfürlü, kaba sözlere ilgi duyulabilir. Ufak tefek flörtleşmeler olabilir, bu duygu en yakın arkadaş ile bazen de anne ile paylaşılır.

 

CİNSEL EĞİTİM

 

Doğumdan başlayarak ergenlik dönemine kadar olan bir dönemi kapsamaktadır. Çocukların cinsel girişimlerini takip etmek, kız veya erkek rollerini kabul etmesine, kendi cinsinin özelliklerini ve karşı cinsin özellikleri ile bir bütün içinde yaşamasına yardımcı olmak amacıyla verilen bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmalarıdır.

 

CİNSEL EĞİTİMİN ÖNEMİ

 

Çocuk kendi cinsinin özelliklerini öğrenir ve cinsiyet rollerini kazanmaya başlar. Kendi bedenini tanır, bedeninde oluşabilecek değişimlere kendini hazırlar. Karşı cinsi tanır ve farklılıkları kabul eder. İlişkilerinde sağlıklı ve dengeli olur. Sorularının yanıtlarını yanlış yerlerden ve çarpıtılmış şekliyle öğrenmez. Kendi bedenini kabullenir ve kendine saygı duyar.

 

 

CİNSEL EĞİTİM VERİLİRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KURALLAR

 

·        Doğru zaman

·        Uygun ortam

·        Çocuğu ve gelişim özelliklerini bilme

·        Soruyu anlama

·        Tam olarak neyi merak ettiğini anlama

·        Yeteri kadar bilgi verme

·        Uygun şekilde yönlendirme

·        Açık iletişim

 

UNUTMAYIN ÖNEMLİ OLAN…

 

·        Çocuk ne soruyor?

·        Nasıl yanıtlamalıyım?

·        Ne kadar yanıtlamalıyım?

 

YANLIŞ AİLE MODELLERİ

·        OTORİTER AİLE

·        AŞIRI HOŞGÖRÜLÜ AİLE

·        TUTARSIZ AİLE

·        İLGİSİZ AİLE

 

DOĞRU AİLE MODELİ

·        DEMOKRATİK AİLE:

-Sevgi, saygı ve güven önceliklidir.

-Ailede uyulması gereken kurallar vardır.

- Kurallar mantıklıdır ve konulma gerekçeleri mutlaka açıklanır.

-Kurallara uyulmadığında ceza/ disiplin vardır.

-Aile içi kararlara tüm aile üyeleri katılır.

-Karar verme ve problem çözme aşamaları birlikte gerçekleştirilir.

-Ailevi değerleri ve toplumsal değerler çocuğa verilir.

Hangi Sorunlar İçin Uzmana Danışmalı?

·        Bebeklikten başlayarak annenin ve babanın çocuklarının ruhsal sağlığı ve gelişimleri ile ilgili her türlü endişe, kaygı ve soruları olduğunda,

·        Aileye katılacak bir kardeş beklendiğinde,

·        Kardeş kıskançlığının fiziksel zarar verme boyutlarına ulaşıldığı durumlarda,

·        Anneden ayrılamama- anne bağımlılığı durumlarında,

·        Her türlü uyku sorunu yaşanılan durumlarda ( geç uyuma, uykuya dalamama, kâbuslar, anne-babanın yatağını paylaşma vb)

·        Yemek yeme problemlerinde ( iştahsızlık, yemek seçme, kendi başına yemek yiyememe, masada oturarak yememe, televizyon karşısında yemek yeme, yiyeceği ağızda tutma, yemekten sonra kusma vb.)

·        Tuvalet alışkanlığı edindirme dönemi sorunları,

·        Oyun grubu veya okul öncesi eğitime hazır olma ve kurum seçimi,

·        Uyum güçlükleri,

·        Arkadaşlarla ilgili sorunlar,

  • Öfke, kaygı ve korkular yaşıyorsa…

Hangi Sorunlar İçin Ergen Danışmanlığı ve Terapisi Alınmalıdır?

·        Aile ilişkilerinde ergenlerle problem yaşanan her durumda

·        Ergenlerde sınırların belirlenmesi gerekliliğinde

·        Karşı cinsle yaşanan sorunlarda

·        Kimlik oluşturma problemlerinde

·        Arkadaş ilişkilerinde sorun yaşandığında

·        Uyum güçlükleri yaşandığında

·        Stresle başa çıkma zorluklarında

·        Karar verme süreçlerinde danışmanlık gerektiğinde

·        Sınavlara hazırlanan ergenlerin desteğe ihtiyaç duydukları dönemlerde

·        Okulda yaşanan sorunlarda…

 

YAŞAM YANARDAĞ ÇELİK

PSİKOLOG/CİNSEL TERAPİST

Yorum Yapın for Çocuk ve Cinsellik